Rozstanie z pracodawcą to często trudny moment. Czasami zupełnie niespodziewany, innym razem oczekiwany i szczegółowo zaplanowany. Emocje, które informacja o utracie pracy potrafi wywołać, często zakłócają logiczne myślenie i powodują, że w ferworze negocjacji pracownik godzi się na dokument, który pracodawca podsuwa do podpisu. Nie zawsze z korzyścią dla siebie.

Podczas formalnych spotkań z pracodawcą, którym często towarzyszy napięta atmosfera, pracownicy nierzadko otrzymują propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron. Choć jest to tryb w pełni dopuszczalny i zgodny z prawem, warto pamiętać o zachowaniu zimnej krwi.

Zanim złożysz podpis pod przedstawionym dokumentem, rekomenduję konsultację z radcą prawnym. Masz prawo poprosić o czas do namysłu, wyjść na moment z pokoju czy wykonać telefon do swojego prawnika. Jeśli to możliwe, prześlij swojemu prawnikowi zdjęcie lub skan dokumentu. Chłodne spojrzenie doświadczonego radcy prawnego na treść porozumienia pozwoli rzetelnie ocenić, czy dany układ jest rzeczywiście korzystny dla Twojego interesu prawnego i zawodowego.

Pracodawca wręczył Ci wypowiedzenie lub rozwiązał umowę bez wypowiedzenia, ale nie zgadzasz się z jego argumentacją? Pamiętaj: oświadczenie pracodawcy nie musi kończyć sprawy. Jeśli przyczyna rozwiązania stosunku pracy jest nierzeczywista, niekonkretna, nieprawdziwa, zbyt ogólna -masz prawo skierować sprawę na drogę sądową. Praktyka pokazuje, że większość spraw przed sądami pracy, z zakresu odwołania od rozwiązania umowy o pracę,  kończy się sukcesem strony pracowniczej.

Warto wiedzieć:

• Kiedy wypowiedzenie uznaje się za nieuzasadnione?

• Jakie błędy formalne najczęściej popełniają pracodawcy?

• Ile masz czasu na złożenie odwołania do sądu pracy?
   

Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w dalszej części wpisu. Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w przygotowaniu odwołania do sądu bądź przygotowania strategii na planowane rozstanie się z pracodawcą  – zapraszam do kontaktu z moją Kancelarią. 

Kiedy przysługuje Ci odszkodowanie?

Zgodnie z art. 45  § 1 Kodeksy Pracy: W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Pracownik może domagać się odszkodowania, przede wszystkim w sytuacji gdy:

• w ocenie pracownika pracodawca wskazał nieprawdziwą lub pozorną przyczynę rozwiązania umowy (np. pracodawca wskazał, że przyczyną rozwiązania umowy jest niewypełnianie obowiązków pracowniczych i nie wskazał konkretnie tych obowiązków albo, gdy jako przyczynę wskazano brak realizacji celów sprzedażowych, podczas, gdy cele te były realizowane albo pracownik dochował należytej staranności w celu ich wykonania);

• pracodawca nie zachował wymaganej formy rozwiązania umowy (np. nie sporządził oświadczenia o wypowiedzeniu na piśmie albo nie zamieścił pod tym oświadczeniem swojego podpisu/osoba podpisana nie jest umocowana do składania oświadczeń w imieniu pracodawcy);

• pracodawca wbrew obowiązkowi nie skonsultował zamiaru wypowiedzenia umowy z zakładową organizacją związkową;

• pracodawca wskazał pozornie "likwidację stanowiska" jako przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie pracownikowi umowy, podczas, gdy do takiej likwidacji rzeczywiście nie doszło;
   

Pamiętaj: Masz tylko 21 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia na złożenie odwołania do sądu pracy!

Umowa na czas nieokreślony a odszkodowanie

W przypadku umowy o pracę na czas nieokreślony, pracodawca musi podać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia. Przyczyna ta musi być uzasadniona, a pracownik ma prawo ją kwestionować. Jeśli sąd uzna, że przyczyna była nieuzasadniona lub pozorna, pracownikowi przysługuje:

• Przywrócenie do pracy (jeśli wniosek jest uzasadniony i pracownik nadal chce pracować u danego pracodawcy)

• Odszkodowanie (jeśli przywrócenie do pracy jest niemożliwe lub niecelowe). Wysokość odszkodowania zależy od długości okresu wypowiedzenia i zazwyczaj odpowiada wysokości wynagrodzenia za ten okres (od dwóch tygodni do trzech miesięcy).
   

Umowa na czas określony a odszkodowanie

Wielu pracowników myśli, że w przypadku umowy na czas określony nie mają żadnych praw po zwolnieniu. To mit! Również umowy na czas określony są chronione przed nieuzasadnionym rozwiązaniem. Jeśli pracodawca rozwiąże taką umowę z naruszeniem przepisów (np. nie podając uzasadnionej przyczyny, gdy była ona wymagana), pracownikowi przysługuje:

• Odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostały okres trwania umowy, jednak nie dłużej niż za 3 miesiące.

• W pewnych przypadkach również przywrócenie do pracy, choć jest to rzadsze rozwiązanie dla umów na czas określony.
   

Co z umowami cywilnoprawnymi (zlecenie, o dzieło)?

Często zdarza się, że osoby formalnie zatrudnione na umowach cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło) faktycznie wykonują pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Oznacza to, że:

• Praca jest wykonywana pod kierownictwem pracodawcy,

• W wyznaczonym miejscu i czasie,

• Za wynagrodzeniem,

• Osobiście.

W takiej sytuacji, jeśli umowa cywilnoprawna zostanie rozwiązana, pracownik może złożyć wniosek do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy. Jeśli sąd uzna, że strony łączyła de facto umowa o pracę, a jej rozwiązanie było nieuzasadnione, pracownikowi przysługują takie same prawa do odszkodowania jakby był zatrudniony na umowę o pracę.

Podsumowanie

Zakończenie stosunku pracy to proces, w którym obie strony mają swoje prawa i obowiązki. Aby wyjść z tej sytuacji z tarczą, pamiętaj o trzech zasadach:

• Nie podpisuj niczego pod wpływem impulsu – masz prawo do analizy dokumentu.

• Weryfikuj przyczyny – przyczyny muszą być zrozumiałe, konkretne i prawdziwe, określone w sposób niebudzący wątpliwości.

• Korzystaj ze wsparcia – krótka konsultacja prawna może uchronić Cię przed utratą odprawy lub odszkodowania.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnej analizy Twojego dokumentu lub reprezentacji przed sądem pracy – zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.

Indywidualna analiza Twojej sytuacji pozwoli mi ocenić, czy przysługuje Ci odszkodowanie lub inne świadczenia. Pomogę również w określeniu Twoich uprawnień w  związku z planowanym odejściem z pracy.

Wierzę, że wiedza daje wolność wyboru, a dobrze przygotowana strategia to połowa sukcesu.

Nie czekaj na 'odpowiedni moment' – stwórz go sam. Zapraszam Cię do kontaktu z moją Kancelarią:  opowiedz mi o swojej sprawie a ja wykorzystam całą swoją wiedzę i doświadczenie, abyś mógł spać spokojnie. Bo każdy ma prawo do spokojnego snu!

Design: Wojtek Królik - krolikart.pl