Co to jest WIBOR? Jak zmniejszyć ratę kredytu?

Co to jest WIBOR?

WIBOR (skrót od Warsaw Interbank Offered Rate) to stawka, po jakiej banki w Polsce pożyczają sobie nawzajem pieniądze (w teorii!).

Wyobraź sobie, że banki to wielcy handlarze. Jeśli jeden bank potrzebuje gotówki, „kupuje” ją od drugiego. Koszt tej „zakupionej” gotówki to właśnie WIBOR. Gdy życie staje się droższe (np. przez inflację), WIBOR zazwyczaj rośnie. Gdy sytuacja jest stabilna – spada. W wielki skrócie WIBOR to:

Klauzula umowna: Kiedy bierzesz kredyt (np. hipoteczny), w Twojej umowie z bankiem znajduje się konkretny zapis (klauzula), że oprocentowanie Twojego kredytu jest zmienne.
Wskaźnik w umowie: WIBOR służy jako „silnik” Twojej raty. Bank mówi Ci w umowie: „Twoje odsetki to nasza stała marża plus aktualny wskaźnik WIBOR”.

Jak to działa w praktyce?

Oprocentowanie Twojego kredytu składa się z dwóch części:

Marża banku – to stały zarobek banku (np. 2%). Nie zmienia się przez cały okres trwania umowy.
WIBOR – to część zmienna oprocentowania kredytu.

Jeśli wskaźnik WIBOR w Twojej umowie wzrośnie, Twoja rata idzie w górę. Jeśli WIBOR spadnie – Twoja rata maleje. Podpisując umowę, zgadzasz się na to, że wysokość Twojej raty będzie „pływać” razem z tym wskaźnikiem. W skrócie: WIBOR to rynkowa cena pożyczania pieniędzy, którą bank wpisuje do Twojej umowy, aby móc aktualizować wysokość Twojej raty w zależności od tego, co dzieje się w gospodarce. Jak widzisz banki zarabiają nie tylko na stałej marży ale również na wskaźniku WIBOR. Czy to zgodne z prawem? Czy kredytobiorcy tzw. kredytów złotówkowych mogą być traktowani mniej korzystnie niż frankowicze?

CORAZ BLIŻEJ WYROKU W SPRAWIE C-471/24

Zanim przejdziemy do suchych faktów i dat, musimy zatrzymać się przy tym, co właśnie elektryzuje całą Polskę. Jesteśmy coraz bliżej kluczowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), który ma zapaść 12 lutego 2026 roku w sprawie C-471/24 . Atmosfera przypomina tę, która rozpoczęła lawinę pozwów frankowych - w sprawie Państwa Dziubak - gdy ważyły się losy frankowiczów.

Tym razem na szali leżą setki tysięcy kredytów złotowych, które dotychczas wydawały się nietykalne. Pytanie, na które odpowie Trybunał, jest proste, ale miażdżące dla sektora bankowego: czy sądy mogą badać „uczciwość” wskaźnika WIBOR i czy banki wystarczająco jasno tłumaczyły nam, jak on działa? Jeśli TSUE przyzna rację konsumentom, mechanizm, który przez 30 lat uznawano za „święty”, może runąć jak domek z kart.

Krótka historia WIBOR-u: Ponad 30 lat ewolucji

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) nie pojawił się znikąd. Jego historia sięga początków polskiego wolnego rynku i ewoluowała wraz z profesjonalizacją sektora bankowego:

1993 rok: To moment narodzin. WIBOR został utworzony jako średnia arytmetyczna stóp procentowych kwotowanych przez banki będące dealerami.
15 marca 1993 r.: Administratorem WIBOR zostało Polskie Stowarzyszenie Dealerów Bankowych – Forex Polska.
1 lutego 2004 r.: W życie wszedł Regulamin Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR, opracowany przez Polskie Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska.
30 czerwca 2017 r.: Funkcję administratora WIBOR przejęła spółka GPW Benchmark S.A.
22 marca 2019 r.: Rozporządzenie wykonawcze o Wskaźnikach Referencyjnych (2019/482) uznało WIBOR za kluczowy wskaźnik referencyjny.
4 maja 2020 r. - w życie wchodzi Regulamin WIBID i WIBOR opracowany przez GPW Benchmark S.A.
17 grudnia 2020 r.: KNF oficjalnie zezwolił GPW Benchmark S.A. na pełnienie funkcji administratora WIBOR.

Jak właściwie ustala się WIBOR? (Wersja dla każdego)

Mechanizm „powstawania” WIBOR-u opiera się na tzw. Fixingu. W procesie bierze udział grupa największych banków (m.in. PKO BP, Pekao S.A., mBank, ING), a pieczę nad wszystkim trzyma GPW Benchmark S.A.

Proces wygląda tak:

Deklaracje banków: Każdego dnia banki podają, po jakiej stawce byłyby gotowe pożyczyć pieniądze innym bankom.
Odsiew skrajności: Aby wynik nie był zniekształcony, odrzuca się najwyższe i najniższe oferty (np. przy 10 zgłoszeniach odrzuca się po 2 skrajne z każdej strony).
Średnia: Z reszty wylicza się średnią, która staje się „wyrokiem” dla Twojej raty kredytu.

GPW Benchmark S.A. – Niezależny arbiter czy prywatny podmiot z konfliktem interesów?

Kluczową rolę w całym systemie odgrywa spółka GPW Benchmark S.A., która od 2017 roku pełni funkcję administratora stawek WIBOR. Warto jednak zdjąć z niej maskę „urzędu” – w rzeczywistości jest to prywatna spółka akcyjna, należąca do grupy kapitałowej Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Fakt, że to podmiot komercyjny, a nie instytucja państwowa, rodzi szereg pytań o realną bezstronność. Krytycy wskazują, że administrator utrzymuje się z opłat od banków, które jednocześnie są dostawcami danych do wskaźnika – mamy więc do czynienia z zamkniętym obiegiem pieniędzy i informacji. Co więcej, GPW Benchmark nie posiada realnych narzędzi, by zmusić banki do zawierania faktycznych transakcji; opiera się jedynie na ich deklaracjach, co czyni z tej instytucji raczej „sekretariat” zbierający szacunki, niż surowego kontrolera rynku. W obliczu braku bezpośredniego, instytucjonalnego nadzoru państwowego nad każdym etapem wyliczania stawki, wiarygodność tej spółki jako gwaranta uczciwości naszych rat staje się jednym z najmocniejszych argumentów w rękach kredytobiorców przed TSUE.

Teatr polskich banków? Pokusa zawyżania wibor przez banki.

Podczas pierwszej rozprawy przed TSUE w dniu 11 czerwca 2025 roku (C-471/24) zderzyły się dwa zupełnie inne światy. Z jednej strony mamy kredytobiorcę (klienta PKO BP), który mówi wprost: „Podpisując umowę, nie miałem pojęcia, że WIBOR to w dużej mierze prognozy banków, a nie realne transakcje”. Z drugiej strony banki, wspierane przez polski rząd i Komisję Europejską, twardo stoją przy stanowisku, że WIBOR to „wskaźnik kluczowy”, certyfikowany przez rozporządzenie BMR i jako taki – nie podlega dyskusji.

Główne punkty sporne:

To „teatr” stawek: Banki często w ogóle nie pożyczają sobie pieniędzy na rynku międzybankowym na 3 czy 6 miesięcy, a mimo to codziennie „deklarują” jakieś stawki.
Brak instrukcji obsługi: Czy bank wyjaśnił Ci, jak dokładnie liczony jest WIBOR? Czy wiedziałeś, że banki same go współtworzą? Brak jasnej informacji to według strony społecznej naruszenie równowagi – bank wie wszystko, Ty tylko płacisz.
Brak wyboru: Przez lata kredyt z WIBOR-em był w Polsce standardem. Jeśli chciałeś kupić mieszkanie na kredyt, musiałeś zaakceptować ten model. TSUE bada teraz, czy „brak alternatywy” nie był formą narzucenia nieuczciwych warunków konsumentom.
Deklaracje to nie transakcje - Największy zarzut wobec WIBOR-u to fakt, że opiera się on na deklaracjach, a nie na realnych transakcjach.
Konflikt interesów: Banki same ustalają wskaźnik, od którego zależy ich zysk z Twojego kredytu. To trochę tak, jakby sprzedawca na targu sam decydował, ile waży kilogram, używając własnej, nieatestowanej wagi.

Dlaczego banki tak bardzo boją się TSUE?

Odpowiedź jest krótka. Ponieważ TSUE ma już na koncie podobną sprawę (C-125/18). W 2020 roku sędziowie zajęli się hiszpańskim wskaźnikiem IRPH. Wyrok był jasny: fakt, że wskaźnik jest oficjalny i zatwierdzony przez państwo, nie oznacza, że bank nie musi go dokładnie wyjaśnić klientowi. Jeśli mechanizm jest mętny, sąd może go uznać za nieuczciwy. To niemal lustrzane odbicie problemów z naszym WIBOR-em.

<Często zadawane pytania (FAQ)>

1. Czy mogę zakwestionować WIBOR w sądzie?

Tak. Podstawą nie jest sam fakt, że WIBOR jest wysoki, ale to, że banki nienależycie informowały o ryzyku i sposobie jego wyznaczania. Sądy coraz częściej sprawdzają, czy konsument rozumiał, że stawka opiera się na "subiektywnych" deklaracjach banków, a nie na twardych danych rynkowych.

2. Ile kosztuje złożenie pozwu?

Opłata sądowa: Jest stała i wynosi 1000 zł (dla konsumentów).
Biegły sądowy: Jeśli sąd powoła biegłego do wyliczeń, trzeba liczyć się z zaliczką rzędu 500 – 3000 zł.
Prawnik: Koszty zastępstwa procesowego są ustalane indywidualnie, często z premią za sukces (success fee).

3. Jakie są możliwe skutki wygranej?

W sądach walczy się o dwa główne scenariusze:

„Odwiborowanie”: Sąd usuwa WIBOR z umowy, ale zostawia marżę banku. Twój kredyt staje się ultra-tani (oprocentowany np. tylko na 1-2%), a bank musi oddać nadpłacone raty.
Unieważnienie umowy: Najmocniejsza opcja. Umowa znika, Ty oddajesz tylko czysty kapitał (bez odsetek), a bank zwraca Ci wszystko, co wpłaciłeś przez lata.

4. Co jeśli już spłaciłem kredyt?

Spłacony kredyt nie zamyka drogi do sądu! Możesz domagać się zwrotu nienależnie pobranych środków nawet za okres wstecz.

5. Czy wyrok TSUE (12.02.2026) automatycznie zmieni mój kredyt?

Nie. Wyrok TSUE będzie „instrukcją” dla polskich sędziów. Jeśli będzie korzystny, znacznie ułatwi wygrywanie spraw, ale każdy kredytobiorca i tak będzie musiał złożyć własny pozew, aby oczyścić swoją umowę z WIBOR-u. Podobnie było w przypadku setek tysięcy spraw tzw. frankowiczów.

Chciałbyś powalczyć o niższą ratę kredytu lub unieważnienie umowy z bankiem?

PRZEANALIZUJEMY TWOJĄ SPRAWĘ. ZAPRASZAM DO KONTAKTU Z KANCELARIĄ!

NAPISZ EMAIL: KONTAKT@KANCELARIAMUSZYNSKI.PL

ZADZWOŃ: +48 790 737 750

CZYM JEST WIBOR? JAK ZMNIEJSZYĆ RATĘ KREDYTU HIPOTECZNEGO?